Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

20.01.2021
ԱՇԽԱՐՀ


Իսրայելը ձգտում է այլընտրանք չթողնել ԱՄՆ-ին

Շահերը միշտ ավելի կարեւոր են գաղափարախոսություններից

Իսրայելը հետաքրքրված է տարածաշրջանում այնպիսի պայմանների ստեղծմամբ, որոնք Վաշինգտոնին այլ ելք չեն թողնի, բացի Թեհրանի հետ դիմակայության հետագա շարունակումից: Այդ կարծիքին են «South Front»-ի վերլուծաբանները:
Իսրայելը հայտարարել է Պարսից ծոցում համատեղ հակահրթիռային պաշտպանության համակարգ տեղակայելու ծրագրերի մասին Իրանին զսպելու ԱՄՆ-ի եւ Իսրայելի համատեղ ջանքերի շրջանակներում: Իսրայելի ռազմական գերատեսչության հակահրթիռային պաշտպանության կազմակերպության ղեկավար Մոշե Պատելը նշել է, որ դեռ վաղ է այդ հարցով որեւէ համաձայնագիր կնքել, այն պահանջում է Վաշինգտոնի հաստատումը, եթե «իսրայելական համակարգերը զարգանան ամերիկյան տեխնոլոգիաների կամ ֆինանսավորման օգտագործմամբ»: Այս մասին հայտնել է «Reuters» գործակալությունը:
«South Front»-ի վերլուծաբանները կարծում են, որ հայտարարված ծրագիրը Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի վերջին դիվանագիտական նվաճումների տրամաբանական շարունակությունն էր, երբ ԱՄՆ-ի մի շարք տարածաշրջանային գործընկերներ համաձայնվում են պաշտոնապես կարգավորել հարաբերություններն Իսրայելի հետ. «Երկար տարիների ընթացքում ԱՄԷ-ն, Սաուդյան Արաբիան եւ այլ երկրներ գաղտնի համագործակցել են Իսրայելի հետ անվտանգության, հետախուզության ու ռազմական ոլորտներում»: Այժմ, երբ իրանական դիմադրության առանցքի եւ ԱՄՆ-ի ու Իսրայելի ղեկավարած բլոկի միջեւ լարվածությունն աստիճանաբար աճում է, Վաշինգտոնն իր դաշնակիցներին ստիպել է ընդունել իրողությունը եւ նույնիսկ ընդլայնել առկա համագործակցությունն իրանական սպառնալիքի դեմ պայքարի պատրվակով»:
«ԱՄՆ-ի ղեկավարությամբ հակաիրանական ալյանսի անկարողությունը՝ հասնելու իր գլխավոր նպատակին՝ ոչնչացնելով Իրանի քաղաքական ռեժիմը, չի նշանակում, որ այդ պլանը կդադարեցվի, երբ Միացյալ Նահանգների գործող նախագահ Դոնալդ Թրամփը հեռանա: Դրա փոխարեն Երուսաղեմը կշարունակի առաջատար դեր խաղալ դրա իրականացման գործում: Հավանական է, որ այժմյան պայմաններում Իսրայելի ակտիվ դիրքորոշումն ուղղված է լինելու Սպիտակ տուն նոր վարչակազմի ժամանումից հետո Իրանի հարցում ԱՄՆ-ի քաղաքականության մեղմացման չթույլատրմանը»,-ենթադրում են վերլուծաբանները:
Իր հերթին՝ ԱՄՆ-ի նորընտիր նախագահ Ջո Բայդենը հայտարարել է, որ այդ պաշտոնում իր առաջին տարում մտադիր է անցկացնել «Գագաթնաժողով ժողովրդավարության համար»: Սպիտակ տան նոր ղեկավարը պատրաստվում է հավաքել ժողովրդավարական բոլոր երկրների ներկայացուցիչներին՝ ամբողջատիրության եւ միահեծանության դեմ նրանց պայքարի կազմակերպման նպատակով: Այդ նախաձեռնության մեջ անսպասելի ոչինչ չկա: Ավելի շուտ՝ անսպասելի կլիներ, եթե նա հանդես չգար նման նախաձեռնությամբ: Բայդենն ամերիկյան քաղաքական գործիչների այն բացարձակ մեծամասնության ներկայացուցիչն է, ովքեր 1991-ից հետո իրենց խնդիրը տեսնում են միայն աշխարհի ամերիկյան գլոբալ շինարարության մեջ, որում բոլորը կկիսեն ամերիկյան գաղափարախոսությունն ու արժեքները եւ կընթանան ԱՄՆ-ի ճանապարհով: Ռոնալդ Ռեյգանից հետո բոլոր նախագահները, բացառությամբ Դոնալդ Թրամփի, ունեցել են այդ դիրքորոշումը: Եվ ամեն ինչ լիովին համապատասխանում է ավանդույթներին:
Անսպասելի էր, սակայն, Բայդենի նախաձեռնության սուր քննադատությունը ամերիկյան արտաքին գործերի առաջատար «Foreign Affairs» ամսագրում: Ավելին՝ այդ քննադատությունը բավական ծավալուն է եւ շատ բովանդակային: Ամենազարմանալին այն է, որ այն կատարվել է ԱՄՆ-ի գլոբալ գերակայության նույն գաղափարախոսության դիրքերից, որից ելնում է նաեւ ինքը՝ Բայդենը, բայց դրա կիրառական, պրագմատիկ տարբերակում: Այս կարծիքին է ՌԴ տարածաշրջանային խնդիրների ինստիտուտի տնօրեն Դմիտրի Ժուրավլեւը:
Առաջին՝ հոդվածի հեղինակներն այն կարծիքին են, որ նման գագաթնաժողովի կազմակերպումը շատ դժվար կլինի, քանզի ժամանակակից երկրներից շատերը, այդ թվում՝ Եվրամիության ու ՆԱՏՕ-ի որոշ երկրներ ամերիկյան ծայրահեղ ազատական գաղափարախոսության տեսանկյունից ժողովրդավարական չեն:
Երկրորդ՝ եւ սա է հիմնական առարկությունը, գաղափարական մաքրությունը եւ հիմնական սկզբունքների պահապանի դերն էական են աշխարհում ԱՄՆ-ի դիրքերի համար, բայց ցանկացած պետության համար գլխավորը նրա շահերն են: «Ժողովրդավարության համար գագաթնաժողով հրավիրելը նշանակում է հստակ գաղափարախոսական մոտեցում ցուցաբերել օրվա գլոբալ օրակարգին: Ոչ մի կասկած չկա, որ Միացյալ Նահանգները նմանություններ ունի այլ ժողովրդավարական պետությունների հետ: Բայց գաղափարախոսությունը միշտ չէ, որ համընկնում է շահերի հետ»,-գրում են հեղինակները:
Այնուհետեւ նրանք հիշեցնում են խորհրդա-ամերիկյան հարաբերությունների պատմությունը, երբ հակառակ գաղափարախոսություններ ունեցող երկրները արդյունավետ համագործակցում էին, եւ հաջողվում էր խուսափել միջուկային պատերազմից: Նրանք եզրակացնում են. «Գաղափարախոսությունը կարեւոր է, բայց շահերն ավելի կարեւոր են»:
Երրորդ՝ գագաթնաժողովը պարզապես պետք չէ, քանզի Ամերիկայի Միացյալ Նահանգները բավարար քանակով միջազգային (ՆԱՏՕ, G-7) եւ ազգային (ԱՄՆ-ի միջազգային զարգացման գործակալություն, Ժողովրդավարության աջակցության ազգային հիմնադրամ, «Հազարամյակի մարտահրավերներ» կորպորացիա, Հեռարձակման հարցերով դիտորդական խորհուրդ, ԱՄՆ-ի աշխարհի ինստիտուտ եւ այլն) ինստիտուտներ ունի, որոնք հնարավորություն են տալիս պաշտպանել ու առաջ մղել ժողովրդավարությունն աշխարհում: Զանգվածային նոր միջոցառման անցկացումը գումարներ կխլի այդ ինստիտուտներից եւ կթուլացնի Վաշինգտոնի ազդեցությունը ժողովրդավարության համաշխարհային գործընթացի վրա:
Չորրորդ՝ համաշխարհային ժողովրդավարության փարոս դառնալու համար ինքդ պետք է ժողովրդավար լինես:
Անհրաժեշտ է իշխանությանը մոտ չթողնել արմատական պահպանողականի (նոր Թրամփի), իսկ դրա համար պետք է ծայրահեղ ազատական գաղափարախոսություն ներդնել հենց ԱՄՆ-ում՝ հասարակության այն շերտերում, որոնք դեռ չեն կիսում այն:
Հավանաբար, Իսրայելը հույս ունի, որ ԱՄՆ-ն բոլոր առումներով իր ճանապարհին խոչընդոտ կդիտարկի Իրանին՝ որպես բռնապետական երկրի, որը միեւնույն ժամանակ մեծ հարստություններ ունի: Միայն այդ դեպքում նրան, հավանաբար, կհաջողվի պահպանել Թեհրանի նկատմամբ ԱՄՆ-ի թշնամական վերաբերմունքը: Ցանկացած այլ պարագայում Իսրայելը կապրի իր պատմության վատագույն ժամանակները, քանզի երբ մենակ մնա Թեհրանի դեմ, պատասխան է տալու ոչ միայն իրանական միջուկային ֆիզիկոսի սպանության համար: Եվ դա բացառված տարբերակ չէ: Ամենայն հավանականությամբ, ԱՄՆ-ի իրանական նոր քաղաքականությունը, որը կորդեգրի Բայդենը, արդեն հիմա անհանգստացնում է Իսրայելին, եթե վերջինս որոշել է ԱՄՆ-ի համար ստեղծել այնպիսի պայմաններ, որոնց դեպքում ստիպված չի լինի վախենալ ամերիկյան քաղաքականության հնարավոր փոփոխություններից: Իրանական քաղաքական գործիչները պետք է առաջ անցնեն իրենց իսրայելցի գործընկերներից: Վերջիններս ներկայումս կարգավորում են հարաբերություններն ԱՄՆ-ի աչքից ընկած Թուրքիայի հետ, ինչը Վաշինգտոնը կընդունի ակնհայտ դժգոհությամբ: Իրանը կարող է հանդես գալ Իսրայել-Թուրքիա զույգի դեմ եւ մեծացնել իր նշանակությունն ամերիկյան քաղաքականության մեջ, եթե շեշտը դնի ոչ թե Իսրայել-ԱՄՆ հարաբերությունների չեզոքացման, այլ ԱՄՆ-ի հետ փոխադարձ շահերի ու հետաքրքրությունների հստակեցման վրա: Իսրայելա-ամերիկյան հարաբերությունների խնդիրը սոսկ հետեւանք է, որն ինքնըստինքյան կլուծվի Իրան-ԱՄՆ նոր մակարդակի շփումների հաստատման դեպքում: Եվ ամենակարեւորը՝ Իսրայելը երբեք չի կարողանա ավելին առաջարկել Վաշինգտոնին, քան Իրանը:

Պատրաստեց Իշխան ՔԻՇՄԻՐՅԱՆԸ

24-12-2020





20-01-2021
Կենտրոնացված ջերմամատակարարման առավելությունն ակնհայտ է
Ոլորտի տեսլականի համար հարկ է, որ հենց այս գործոնը ...


20-01-2021
Բայդենը կվերադառնա՞ Հարավային Կովկաս
Առայժմ հայտնի չէ, թե նա հիմա ինչ կարող է ...


20-01-2021
Ինչպիսի՞ն է լինելու ԱՄՆ-ի դերն աշխարհում
Ակնկալվում է ավելի ակտիվ եւ նախաձեռնող արտաքին քաղաքականություն



20-01-2021
Շարժում դեպի գազի միասնական շուկա
Պայմանագիրը կարող է պատրաստ լինել այս տարի եւ ստորագրվել ...


20-01-2021
Պատերազմի դաժան երեսը
Կատարվածից դասեր քաղելը պատասխանատվություն է ապագա սերունդների նկատմամբ



20-01-2021
Հայ բանաստեղծության մայրը
Նա իր փառքից միայն մի փոքրիկ բաժին թողեց իրեն


20-01-2021
Սուրբ Հոգին մեր կնիքն է
Ա. Բայց Աստուծոյ հաստատ հիմքը կանգնած է եւ այս ...



20-01-2021
Պետական կառավարման համակարգը ռեսթարթի անհրաժեշտություն ունի
Դա պետք է սկսվի վարչապետի աշխատակազմից


20-01-2021
Կայուն օպերատիվ իրավիճակը պահպանվել է
Հունվարի 18-ին եւ 19-ի առավոտյան ՀՀ պետական սահմանի ...

20-01-2021
Նոր մոտեցում ինքնակամ շինության օրինականացման հարցում
Նոր նախագծով առաջարկվում է, որ ինքնակամ ...

20-01-2021
Կանխատեսելի արդյունքներ ճերմակ մրցուղիներում
Կարծես, ներդաշնակելով մեր երկրում հաստատված ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը -1... +1
ցերեկը +1... +4

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO