Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

17.01.2021
ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ


Մաշված բնակֆոնդի սեյսմակայունության խնդրի լուծումն առաջնահերթություն է

Կորոշվեն շենքերի ու շինությունների սեյսմակայունության բարձրացման առաջնահերթությունները

Սեյսմաակտիվ գոտում գտնվող Հայաստանի համար առաջնային նշանակություն ունի բնակֆոնդի եկրաշարժադիմացկունության խնդիրը: Երկրաշարժերի ռիսկից բացի խնդրի կարեւորությունը մեծանում է նաեւ նրանով, որ հանրապետության բազմաբնակարան շենքերի հիմնական մասի շահագործման ժամանակահատվածը հատում է 50-60 տարիների շեմը:
Հայաստանում գոյություն ունեցող շենքերն ու շինություններն ըստ կառուցման ժամանակաշրջանների դասակարգվում են երեք խմբի: Առաջին խմբում ներառված են մինչեւ 1957 թ. նախագծված եւ կառուցված շենքերն ու շինությունները, որոնք կառուցվել են առանց հակասեյսմիկ միջոցառումների: Երկրորդ խմբում ընդգրկված 1957-1995 թթ. կառուցված շենքերում պահպանվել են տվյալ ժամանակահատվածում գործող սեյսմակայուն շինարարության նորմերի պահանջները: Երրորդ խմբում 1995-ից հետո գործող նորմերի պահանջներին համապատասխան կառուցված շինություններն են:
Սեյսմաակտիվության եւ շինությունների մաշվածության գործոնների առկայությունը հանրապետությունում առաջնային է դարձնում բնակֆոնդի սեյսմակայունության բարձրացման գործընթացի մեկնարկը: Սպիտակի երկրաշարժի հետեւանքները դեռեւս վերացված չեն: Աղետի գոտում մեծ թիվ են կազմում տարբեր աստիճանի վթարային շենքերը: Մյուս կողմից էլ շատ է անվտանգության նորմերին չհամապատասխանող բազմաբնակարան շենքերի թիվը: Խնդրի նման մեծ ծավալը ենթադրում է համակարգային լուծումներ, իսկ դրա համար անհրաժեշտ է վիճակի գնահատում եւ առաջնահերթությունների սահմանում:
Ոլորտի լիազոր մարմինը՝ Քաղաքաշինության կոմիտեն, մշակել եւ հանրային քննարկման է դրել «Տարբեր նշանակության շենքերի ու շինությունների սեյսմակայունության բարձրացման առաջնահերթության գնահատման մեթոդաբանությունը»: Փաստաթղթով սահմանվում են սեյսմիկ ռիսկի նվազեցման նպատակով գոյություն ունեցող տարբեր նշանակության շենքերի ու շինությունների սեյսմակայունության (երկրաշարժադիմացկունության) բարձրացման ծրագրերում նրանց ներառման առաջնահերթության չափորոշիչները:
Լիազոր մարմինն առաջարկում է նշված հիմնախնդիրը լուծել շենքերի եւ շինությունների սեյսմիկ անվտանգության նախանշված մակարդակի ապահովման կամ դրանց փոխարեն սեյսմակայուն շինարարության գործող նորմերի պահանջներին համապատասխան նորերի կառուցման միջոցով: Վերջինի դեպքում պարտադիր է լինելու սեյսմակայուն շինարարության ժամանակակից տեխնոլոգիաների, տեխնիկական հնարավորությունների ու տնտեսական նպատակահարմարության կիրառությունը:
Հանրապետությունում գոյություն ունեցող շենքերի ու շինությունների սեյսմակայունությունը գնահատվում է 3 մակարդակով: Առաջինը ոչ սեյսմակայուն շենքերն ու շինություններն են, որոնք նախագծվել եւ կառուցվել էին առանց հակասեյսմիկ միջոցառումների կիրառության: Երկրորդ խմբի մեջ մտնում են ցածր սեյսմակայունություն ունեցող շենքերը: Վերջիններս կառուցված են նվազագույն հակասեյսմիկ միջոցառումների կիրառմամբ: Երրորդ՝ սեյսմակայուն շինությունների մեջ դասակարգվում են գործող նորմերով նախատեսված սեյսմազինվածության միջոցառումների կիրառմամբ նախագծված եւ կառուցված շենքերն ու շինությունները:
Շենքերի ու շինությունների երկրաշարժադիմացկունության բարձրացման համար իրականացվող ծրագրերում դրանց ներառման առաջնահերթությունը որոշվում է սեյսմիկ ռիսկերի հետեւյալ բաղադրիչներով՝ շենքի կամ շինության կարեւորությունը, նպատակային եւ գործառնական նշանակությունը, որպես աղետի կառավարման կենտրոն օգտագործելու նրանց կարողությունը, շենքերում ու շինություններում գտնվող մարդկանց հավանական թվաքանակը եւ ժամանակահատվածը, մարդկանց ու շրջակա միջավայրի անվտանգությունն ապահովելու անհրաժեշտությունը եւ հնարավորությունը, սեյսմիկ խոցելիության մակարդակը, կառուցապատման եւ բնակեցման խտությունը, շենքում միաժամանակ գտնվող մարդկանց տարբեր խմբերի շարժունակությունը, մարդկային, նյութական, մշակութային արժեքների եւ այլ հնարավոր կորուստները:
Առաջարկվող փաստաթղթով նախատեսվում է շենքերի ու շինությունների սեյսմակայունության բարձրացման առաջնահերթության գնահատման ընդհանրացված ցուցանիշի որոշման համար կիրառել հիմնական բնութագրային չափորոշիչների կշռային գնահատման մեթոդը: Ըստ այդմ, տոկոսային արտահայտությամբ ներկայացված 5 բաղադրիչ-չափորոշիչների կշիռների առավելագույն արժեքների հանրագումարը կդառնա տվյալ շենքի կամ շինության սեյսմակայունության բարձրացման առաջնահերթության ցուցանիշը:
Սեյսմակայունության բարձրացման նպատակով շինությունների ընտրության առաջնահերթության որոշման համար սահմանվում են համապատասխան կշռային միավորներով հիմնական բնութագրական չափորոշիչները: Վերջինիս համաձայն՝ գումարվելու են շինությունների տեխնիկական վիճակի գնահատականը (0.3 կշռային միավոր), սեյսմիկ խոցելիության մակարդակը (0.25 միավոր), շենքում գտնվող մարդկանց հավանական թվաքանակը (0.2 միավոր), այդտեղ գտնվելու հաշվարկային ժամանակահատվածը (0.1 միավոր) եւ դրանց կառուցման տարեթիվը (0.15 միավոր):
Շինությունների սեյսմակայունության բարձրացման առաջնահերթության գնահատման մեթոդաբանության հաստատումը հնարավորություն կտա անցնել առաջնային գնահատմանը եւ վերականգնման գործընթացի մեկնարկին: Նման ծրագրերում ընդգրկվելու ենթակա շինությունների հստակ թվի որոշումը հնարավորություն կտա նաեւ գնահատել այն միջոցները եւ ժամանակահատվածները, որոնք անհրաժեշտ կլինեն այս կարեւոր խնդիրը լուծելու համար:

Արմեն ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ

12-01-2021





16-01-2021
Հայաստանի էներգահամակարգի բարձր ՕԳԳ-ն ապահովելու համար
Ինչպիսի քայլեր կձեռնարկի պետությունն արտահանման մասով

Մեր էներգահամակարգը ...


16-01-2021
Բայդենը խոստանում է վերականգնել ԱՄՆ-ի հեղինակությունը
Չինաստանի հետ թշնամությունը պետք է փոխարինվի առողջ մրցակցությամբ



16-01-2021
Տարածաշրջանում ընթանում են խմորումներ՝ ռազմական ուժի ցուցադրումով
Հակաթուրքական բլոկի երկրների ռազմական բյուջեները մի քանի անգամ գերազանցում ...


16-01-2021
Մերձեցում միջուկային տեխնոլոգիաներին տիրանալու համար
Թուրքիան խորացնում է Պակիստանի եւ Ադրբեջանի հետ համագործակցությունը



16-01-2021
Կարգազանցներին հնարավորություն կտրվի վճարել միայն տույժի կեսը
2019-2020 թթ. ընթացք է տրվել մոտ երկու միլիոն կատարողական ...


16-01-2021
Պետական կառավարման մոդելի կապը
Տվյալ ժողովրդի արժեհամակարգային առանձնահատկությունների հետ

Պատմաբան, «Հայոց պատմության ...


16-01-2021
Սուրբ հոգու ծառայություն
Յուրաքանչյուր քրիստոնյա իր կյանքում կարող է տալ երկու ...



16-01-2021
2021 թվականը պետք է դառնա տնտեսական ամբիցիաների վերականգնման տարի
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի մոտ կայացած ...

16-01-2021
«Կապահովվեն բոլոր պետությունների շահերը»
Ռուսաստանի, Հայաստանի եւ Ադրբեջանի փոխվարչապետների ...

16-01-2021
Արցախ է վերադարձել 49 հազար 264 մարդ
Ռուսական խաղաղապահ ուժերի եւ ռազմական ...

16-01-2021
Յուրչենկոն կխաղա Հայաստանում
Հայաստանի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի դարպասապահ ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը -1... +1
ցերեկը +1... +4

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO