Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

24.02.2021
ԱՇԽԱՐՀ


Պայքար Սեւ ծովի համար

Թուրքիայի եւ Ուկրաինայի ռազմական արդյունաբերության ներկայացուցիչներն ինտենսիվորեն համագործակցում են

Ոչ Թուրքիան, ոչ Ուկրաինան չեն կարող առաջատար երկրներ համարվել զենքի եւ ռազմական տեխնոլոգիաների ոլորտում: Բայց, ըստ փորձագետների, նրանք միմյանց շատ բան կարող են տալ եւ վերջերս ինտենսիվորեն զարգացնում են համագործակցությունը՝ ձգտելով թույլ չտալ, որ Ռուսաստանը գերակշռի Սեւ ծովում: Այս մասին գրել է գերմանական «Frankfurter Allgemeine Zeitung»-ի աշխատակից Ռայներ Հերմանը:
Հարեւան ոչ մի երկրի հետ Թուրքիան նման սերտ հարաբերություններ չի պահպանում, որքան Ուկրաինայի հետ: Այն բանից հետո, երբ 2014 թ. Ղրիմը միացավ Ռուսաստանի Դաշնությանը, սեւծովյան երկու երկրները ռազմավարական գործընկերներ են դարձել եւ օգտվում են իրենց ռազմական արդյունաբերության միավորումից: Նրանք ներկայումս իրականացնում են ավելի քան 30 համատեղ նախագծեր սպառազինության եւ ավիացիայի ոլորտում:
Երկկողմ կապերի այս դինամիկան բացատրվում է նաեւ նրանով, որ Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը դրանք վերցրել է իր անձնական վերահսկողության տակ: 2018 թ. հոկտեմբերից հետո նա 10 անգամ հանդիպել է Ուկրաինայի նախագահների (2019 թ. մայիսից ՝ Վլադիմիր Զելենսկու) հետ:
Թուրքիայի ռազմական արդյունաբերությունը տարիների ընթացքում մեծ հաջողությունների է հասել: Բայց նրա թույլ տեղը մնում է շարժիչների արտադրությունը: Եվ այստեղ օգնության պետք է հասնի Ուկրաինան, որտեղ խորհրդային տարիներին գտնվում էին բոլոր տեսակի շարժիչներ արտադրող գլխավոր ձեռնարկությունները: Այս գործընթացում հատկապես կարեւոր դեր է խաղացել 2011 թ. ձեւավորված Գերագույն ռազմավարական խորհուրդը, որը կոչված է նպաստել երկկողմ կապերի զարգացմանը հատկապես այն բանից հետո, երբ Ղրիմը միացավ ՌԴ-ին: Անկարան դատապարտում է «Ղրիմի օկուպացիան» եւ պահանջում է վերականգնել Ուկրաինայի տարածքային ամբողջականությունը:
Քանի որ Սեւ ծովում ռազմական ուժերի հավասարակշռությունը փոխվել է հօգուտ Ռուսաստանի, Թուրքիան նույնպես իրեն վտանգված է զգում: Ռուսաստանի կողմից Ղրիմում տեղակայված ռազմական համակարգերը կարող են ընդգրկել սեւծովյան բոլոր շրջանները: Անկարան վախենում է, որ Սեւ ծովը կարող է վերածվել «ռուսականի»: Սերտ կապեր պահպանելով Ուկրաինայի հետ՝ Թուրքիան ցանկանում է հակազդել դրան: Իսկ Ուկրաինան հույս ունի, որ այդ երկրի օգնությամբ կամրապնդի իր խոցելի դիրքերը:
«Եթե սեւծովյան երկրները Ռուսաստանին նայեն որպես իրենց անվտանգության սպառնալիքի, ապա դա ձեռնտու է նաեւ ԱՄՆ-ին»,- նշել է կառավարությանը մոտ կանգնած «Սետա» վերլուծական կենտրոնի ներկայացուցիչ Զաֆեր Մեսեն: Մյուս կողմից, ըստ Մեսեի, դա ձեռնտու է նաեւ Ռուսաստանին, եթե գործընթացի արդյունքում Ամերիկան նվազեցնի իր ներկայությունը Սեւ ծովում: Իրեն թյուրքական փոքրամասնությունների հովանավորը համարող Անկարայի համար, ռազմավարական գործոնից բացի, կարեւոր է կանգնել նաեւ Ղրիմի թաթարների կողքին, որոնք ավանդաբար թշնամական կեցվածք ունեն Ռուսաստանի նկատմամբ: Ղրիմում այժմ ապրում է միայն յուրաքանչյուր տասներորդ ղրիմցի թաթարը, իսկ նրանց ընդհանուր թիվը հասնում է 3 միլիոնի: Մեծամասնությունն ապրում է Թուրքիայում:
2014-ից Թուրքիան եւ Ուկրաինան ինտենսիվորեն զարգացնում են համագործակցությունը: 2020 թ. հոկտեմբերին երկու երկրների պաշտպանության եւ արտաքին գործերի նախարարները համաձայնության եկան «Baykar» եւ «Ukrspetsexport» ընկերությունների կոնսորցիումի ստեղծման հարցում: Այն Ուկրաինայում պետք է արտադրի թուրքական ռազմական «Bayraktar TB2» անօդաչու թռչող սարքեր: Ենթադրվում է, որ դրանք կօգտագործվեն երկրի արեւելքում՝ ռուսամետ անջատողականների դեմ:
Թուրքիան 2018 թ. Ուկրաինային վաճառել է 6 TV2 անօդաչու սարք: Անցած տարի այս տեսակի անօդաչու սարքերը որոշիչ դեր խաղացին Կովկասում եւ Լիբիայում զինված բախումների ընթացքում: «Baykar»-ն արդեն մշակել է նոր՝ «Akinci» դրոն՝ ուկրաինական շարժիչով: Իր հերթին, մեծ նավաշինարաններ չունեցող Ուկրաինան Թուրքիային պատվիրել է «Milgem» տեսակի կորվետներ՝ հագեցած այնպիսի տեխնիկայով, որոնք նավերն անտեսանելի են դարձնում ռադարների համար: Դրանց արտադրությունը պետք է աստիճանաբար տեղափոխվի Ուկրաինա:
Թուրքիան Ուկրաինայի հետ միասին մտադիր է վերացնել իր ռազմական արդյունաբերության մեծ թերությունը` ստեղծելով տարբեր շարժիչների համատեղ արտադրություն` անօդաչու թռչող սարքերի, նավերի, հրթիռների, ինքնաթիռների եւ տանկերի համար: Վերջերս մշակված «Gezgin» թեւավոր հրթիռների համար շարժիչները Թուրքիայի զինամթերքի ամենամեծ «Aselsan» կոնցեռնը, ըստ թուրքական մամուլի, գնում է ուկրաինական «Իվչենկո-Պրոգրես» արտադրողից: «Aselsan»-ը, ընդհանուր առմամբ, գնում է մի շարք փոքր արտադրանքներ Ուկրաինայի պաշտպանական արդյունաբերությունից եւ նրան մատակարարում իր արտադրանքը:
Երկու երկրները համագործակցում են նաեւ թուրքական «Altay» տանկի շարժիչի ստեղծման գործում: Առկա ուկրաինական շարժիչները չափազանց թույլ են եւ հարմար չեն այդ տանկի համար: Թուրքիան նաեւ պայմանագիր է ստորագրել ուկրաինական «C-125» հակահրթիռային համակարգի մատակարարման վերաբերյալ: Սակայն այդ համակարգը միջին հեռահարություն ունի եւ չի կարող փոխարինել վիճահարույց ռուսական C-400 հակաօդային պաշտպանության համակարգին: Նախատեսվում է, որ ապագայում Թուրքիան կմասնակցի «Անտոնով» բեռնատար ինքնաթիռների արտադրությանը:
«Երկու երկրների ուժեղ կողմերը լրացնում են միմյանց, ինչպես գնացքի անիվները,-ասել է պաշտպանական արդյունաբերության թեմաներով մասնագիտացած «TurDef» ինտերնետ ամսագրի գլխավոր խմբագիր Էզգյուր Էքսին:- Երկուսն էլ զենքի արտադրության ոլորտում ամենազարգացածների թվին չեն պատկանում. միայն երկրորդ խմբում են: Ուստի նրանց համագործակցության առավելությունն այն է, որ երկրներից ոչ մեկը չի գերիշխում, իսկ երկուսը միասին ի վիճակի են ինչ-որ օգտակար բան անել: Ուկրաինան ունի այն, ինչ անհրաժեշտ է Թուրքիային: Համագործակցությունը ձեռնտու է երկու կողմերին՝ Թուրքիային, որը ՆԱՏՕ-ի անդամ է 1952 թվականից, եւ Ուկրաինային, որը ՆԱՏՕ-ի անդամության թեկնածու է 2018 թվականից: Թուրքիան աշխատում է ՆԱՏՕ-ի նորմերով ու ստանդարտներով եւ օգնում է Ուկրաինային աստիճանաբար ընդունել դրանք: Բացի այդ, Թուրքիան իր ապրանքներն առաջարկում է ավելի էժան գնով, քան ՆԱՏՕ-ի մյուս մատակարարները»:

Պատրաստեց Իշխան ՔԻՇՄԻՐՅԱՆԸ

19-02-2021





24-02-2021
Ռազմավարական գործընկերության առավել սերտացումը ժամանակի պահանջ է
ՌԴ 102-րդ ռազմաբազայի ընդլայնման անհրաժեշտությունը թելադրված է տարածաշրջանային զարգացումներով


24-02-2021
Սիրիան պահանջում է դադարեցնել ավիահարվածները
Ռուսաստանը, Իրանը եւ Թուրքիան համակարծիք են այդ հարցում



24-02-2021
Անկարան վախենում է, որ Սեւ ծովը կարող է դառնալ «ռուսական»
Թշնամական նավերի այնտեղ հայտնվելը պարզապես ինքնասպանություն է

Թուրքիայի ...


24-02-2021
Իրանում քաղաքական մթնոլորտն «ընտրականացվում» է
2021 թ. հունիսի 18-ին Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում (ԻԻՀ) տեղի ...


24-02-2021
Վերադասավորումների եւ հստակեցումների ճանապարհով
Ինչ փոփոխություններ են եղել կառավարության նախորդ տարվա որոշման մեջ


24-02-2021
Մեր գործերով պետք է փորձենք բարություն քարոզել ու սփռել շուրջբոլորը
Նկարիչների գալիք սերնդին հարկ է քաջալերել, սրտապնդել, որպեսզի կարողանանք ...


24-02-2021
Ինչպե՞ս օգնել երեխաներին՝ ընթերցելու Աստվածաշունչ
«Եւ որ մանկութիւնիցդ սուրբ գրքերը գիտես...»

Գ . ...



24-02-2021
Նիկոլ Փաշինյանը ծանոթացել է ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարարության ծրագրերին
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը երեկ այցելել է ՀՀ ...

24-02-2021
Արցախի նախագահի խոսնակը պարզաբանել է
Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող ...

24-02-2021
Մայրը միշտ պաշտպանում է իր զավակներին
Իտալիայի Կավրիլյայի (տարածաշրջան Տոսկանա, գավառ ...

24-02-2021
Միանձնյա առաջատարներով
Երեւանում շարունակվում են շախմատի Հայաստանի կանանց ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը -1... +1
ցերեկը +1... +4

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO