Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

24.02.2021
ԶԱՆԱԶԱՆ


«Սիրտն էրվի ու լեզուն խոսի»

Պարտադիր չէ, որ մարդու խոսքն անմիջապես արտահայտի նրա դատողություն-ները կամ մտադրությունը: Ավելին, երբեմն խոսքն ուղղակի թաքցնում է խոսողի միտ-քը կամ ակնարկության ձեւով ասվում: Այնուամենայնիվ, բերված ասացվածքը ճիշտ է արտահայտում հուզված, բորբոքված, «սիրտը լցված» մարդու խոսքի բնույթը: Մեկ այլ ասացվածք նույնիսկ բնախոսական (ֆիզիոլոգիական) բնույթն է ընկալել. «Բերանը սրտին էվելցուկը կը զուրցե»:
Ռուսերեն ասացվածքն էլ է արձանագրում, թե ում ինչը ցավում է, դրանից էլ խո-սում է («Что у кого болит, тот о том и говорит»):
Անգլերենը եւս նույն միտքն է արտահայտում՝ ինչ սիրտը մտածում է, լեզուն ա-սում է («What the heart thinks the tongue speaks»):
Շատ ավելի պատկերավոր է անգլերեն մյուս ասացվածքը, թե՝ երբ սիրտը բռնկված է, բերանից կայծեր են դուրս թռչում («When the heart is afire, some spaks will fly out at the mouth»):
Գերմաներեն ասացվածքը տարբերակված է մոտենում, նշելով, թե փոքր հոգսը շատ է խոսեցնում, մեծը՝ պապանձում է («Kleine Sorgen machen viel Worte, groշe sind stumm»):
Ասացվածքը հանդիպում է նաեւ Աստվածաշնչում, առավել ընդհանրական մի բա-նաձեւի տեսքով. «Բարի մարդն իր սրտի բարի գանձիցը բարի է բղխում, եւ չար մարդն իր սրտի չար գանձիցը չար է բղխում, որովհետեւ սրտի ավելացածիցն խոսում է նրա բերանը» (Ղուկաս, Զ, 45):
Ասացվածքը մեզ հորդորում է հաշվի առնել դիմացինի հոգեվիճակը, զինվել համ-բերությամբ եւ հնարավորություն տալ սիրտը դատարկել: Համաշխարհային գրակա-նության մեջ ամենաշատախոս կերպարներից մեկը՝ չեխ գրող Յարոսլավ Հաշեկի քա-ջարի զինվոր Շվեյկը, երկարաշունչ խոսելու համար, մեղադրանքին ի պատասխան, արդարանում է՝ բացատրելով դրա հիմնական պատճառը. «Անհրաժեշտ է, որ սիրտս հին ներքնակի պես կամաց-կամաց դատարկվի»:
Նման հոգեվիճակ է արձանագրել Շեքսպիրը, երբ Պոլոնիուսը դստերը՝ Օֆելյային զգոնության ու զսպվածության է կոչում, խորհուրդ է տալիս զգուշանալ Համլետի զեղումների ազդեցությունից, ուստի եւ ուզում է ցույց տալ սիրո խոստումների ակունքը. «Ես շատ լավ գիտեմ, որ երբ արյունը բոցավառվում է // Ի˜նչ շռայլությամբ հոգին երդումներ տալիս է լեզվին» («Համլետ»):
Ասացվածքի արդարացիությունն ակնհայտ է նաեւ այն դեպքում, երբ խոսողին որոշ հանգամանքներ կամ որոշակի անձինք ուղղակիորեն հարկադրում են լռել: Հի-շենք Սերվանտեսի Դոն Կիխոտին, որը զայրացած իր զինակրի՝ Սանչո Պանսայի վրա շատախոսության պատճառով (թեպետ հենց իր՝ «թափառական ասպետի» շատախո-սությունն անգերազանցելի է), արգելում է խոսելը: Վերջինս երկար դիմանալուց հետո բողոքում է իր վիճակից. «Ձերդ ողորմածություն, չէի՞ք հաճի արդյոք թույլ տալ ինձ մի քիչ խոսել ձեզ հետ: Այն պահից, ինչ դուք իմ շուրթերի վրա դրել եք լռության այդ դաժան փորձությունը, փորումս թթվել են առնվազն չորս հարց, հիմա է՛լ հինգերորդն է պտտվում լեզվիս ծայրին եւ ես չէի կամենա, որ նա էլ կորչի»: Քիչ հետո ստիպված է ավելի թախանձագին դիմել. «Իսկ ձերդ ողորմածությունը պատվիրում է ինձ թափառել գիշեր-ցերեկ այս անապատում, այն էլ առանց խոսելու, երբ սիրտս ուզենա.... չհանդգնես բերանդ բաց անել, չհանդգնես արտահայտել այն ամենը, ինչ որ դաղել է սիրտդ, ասես համր լինես»:
Արդ, պետք է այնքան խորագիտակ հոգեբան լինենք, որ կարողանանք տարբե-րակել, թե երբ է, իրոք, մարդու «սիրտն էրված», ուստի եւ պարտավոր ենք համբերու-թյամբ ունկնդրելու նման զրուցակցին («Շատ դարդի տերը շատ կխոսա»): Իսկ երբ պարզում ենք, որ գործ ունենք պարզապես դատարկախոս լեզվագարի հետ, ապա կարող ենք, առանց խղճի խայթ զգալու, ազատվել ավելորդ գլխացավանքից:

Վալերի ՄԻՐԶՈՅԱՆ
Փ.գ.դ., պրոֆեսոր

20-02-2021





24-02-2021
Ռազմավարական գործընկերության առավել սերտացումը ժամանակի պահանջ է
ՌԴ 102-րդ ռազմաբազայի ընդլայնման անհրաժեշտությունը թելադրված է տարածաշրջանային զարգացումներով


24-02-2021
Սիրիան պահանջում է դադարեցնել ավիահարվածները
Ռուսաստանը, Իրանը եւ Թուրքիան համակարծիք են այդ հարցում



24-02-2021
Անկարան վախենում է, որ Սեւ ծովը կարող է դառնալ «ռուսական»
Թշնամական նավերի այնտեղ հայտնվելը պարզապես ինքնասպանություն է

Թուրքիայի ...


24-02-2021
Իրանում քաղաքական մթնոլորտն «ընտրականացվում» է
2021 թ. հունիսի 18-ին Իրանի Իսլամական Հանրապետությունում (ԻԻՀ) տեղի ...


24-02-2021
Վերադասավորումների եւ հստակեցումների ճանապարհով
Ինչ փոփոխություններ են եղել կառավարության նախորդ տարվա որոշման մեջ


24-02-2021
Մեր գործերով պետք է փորձենք բարություն քարոզել ու սփռել շուրջբոլորը
Նկարիչների գալիք սերնդին հարկ է քաջալերել, սրտապնդել, որպեսզի կարողանանք ...


24-02-2021
Ինչպե՞ս օգնել երեխաներին՝ ընթերցելու Աստվածաշունչ
«Եւ որ մանկութիւնիցդ սուրբ գրքերը գիտես...»

Գ . ...



24-02-2021
Նիկոլ Փաշինյանը ծանոթացել է ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարարության ծրագրերին
ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը երեկ այցելել է ՀՀ ...

24-02-2021
Արցախի նախագահի խոսնակը պարզաբանել է
Արցախի վերահսկողության ներքո գտնվող ...

24-02-2021
Մայրը միշտ պաշտպանում է իր զավակներին
Իտալիայի Կավրիլյայի (տարածաշրջան Տոսկանա, գավառ ...

24-02-2021
Միանձնյա առաջատարներով
Երեւանում շարունակվում են շախմատի Հայաստանի կանանց ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը -1... +1
ցերեկը +1... +4

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO