Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

21.04.2021
ՊՆ


Տարածաշրջանային գերարագ զարգացումները

Հայկական բանակի շտապ արդիականացման հրամայական

Դեռ արցախյան երրորդ պատերազմի թեժ գործողությունների ընթացքում Թուրքիան հայտարարում էր, թե ցանկանում է հիմնախնդրի կարգավորումը տեսնել սիրիական ձեւաչափով, որի շրջանակներում Ռուսաստանի հետ միասին կպահպանեն հրադադարի ռեժիմը: Նոյեմբերի 9-ից երկու օր անց Ռուսաստանը եւ Թուրքիան ստորագրեցին Ադրբեջանի տարածքում համատեղ մոնիթորինգի կենտրոն ստեղծելու համաձայնագիր, իսկ դրանից երկու ամիս անց Ադրբեջանի Բարդա քաղաքում սկսեց գործել համատեղ կառույցը ռուս եւ թուրք զինծառայողների հավասար համամասնությամբ:
Սիրիայի եւ Արցախի հիմնախնդիրները չի կարելի համարել նույնը, դրանք նույնիսկ կարելի է գնահատել որպես տրամագծորեն հակառակ իրողություններ: Արցախը պայքարում է իր ինքնորոշման եւ հիմա արդեն բռնազավթված տարածքները վերադարձնելու համար, իսկ Սիրիան արտաքին մի քանի պետությունների ներխուժման հետեւանքով պայքարում է իր տարածքային ամբողջականության պահպանման համար: Թուրքիան հասավ այն բանին, որ տարածաշրջանի այս երկու թեժ կետերում Ռուսաստանի հետ ստանձնի հրադադարը վերահսկողի դերը:
Ստեղծված իրավիճակում օրինաչափ է դառնում նաեւ այս երկու հակամարտության միջեւ զուգահեռներ անցկացնելը, իսկ դրանք ամենեւին էլ լավատեսական եզրահանգումների չեն բերում: Վերջին օրերին, ինչպես պարբերաբար լինում է, Սիրիայում կրկին շիկացել է իրավիճակը: Ռուսաստանի աջակցությունը վայելող սիրիական կառավարական ուժերը հրթիռային հարվածներ էին հասցրել Թուրքիայի վերահսկողության տակ գտնվող գրոհայինների նավթի արտահանման բազային: Թուրքիան մի քանի անգամ հրապարակային կոչով դիմեց Ռուսաստանին, որպեսզի զսպի Ասադին: Դրան հետեւեց Թուրքիայի օդուժի հարձակումը Սիրիայի Այն Իսայի շրջանի Սայդա գյուղի մերձակայքում տեղակայված սիրիական դեմոկրատական ուժերի մաս կազմող քրդական աշխարհազորի դիրքերի վրա:
«Ռուսսկայա վեսնա» ռազմական պարբերականը գրեց, որ օտարերկրյա հատուկ ծառայությունների մասնակցությամբ Սիրիայում ստեղծված մի շարք ահաբեկչական ենթակառուցվածքների օբյեկտներ ոչնչացվել են Ռուսաստանի օդատիեզերական ուժերի ավիահարվածներից: Ըստ պարբերականի, Ռուսաստանի օդատիեզերական ուժերի եւ Սիրիայի բանակի հարվածների արդյունքում ոչնչացվել կամ վնասվել են հարյուր միլիոնավոր դոլարների սարքավորումներ ու մաքսանենգ ապրանքներ, այդ թվում՝ Իդլիբ նահանգում նավթային ենթակառուցվածքներ եւ բեռնատար մեքենաներ: Գրոհայինները բեռնատարները ներկայացրել են որպես մարդասիրական օգնությամբ տրանսպորտային միջոցներ, բայց դրանց մեջ զենք ու նյութատեխնիկական միջոցներ են եղել:
Ռուսական «Կոմերսանտ» պարբերականը, վկայակոչելով դիվանագիտական եւ ռազմական աղբյուրները, շտապեց գրել, որ 2020 թ. մարտին Սիրիայի շուրջ Ռուսաստանի եւ Թուրքիայի նախագահների ձեռք բերած պայմանավորվածությունների տապալման լուրջ վտանգ կա: Այստեղ չի կարելի բացառել, որ Ռուսաստանը Թուրքիային պատասխանում է Ուկրաինայի Դոնբասի շրջանում վերջինիս աջակցությամբ իրավիճակի թեժացման եւ այդ երկրին «Բայրաքթարների» վաճառքի գործարքի համար: Եթե Սիրիայի ռուս-թուրքական ձեւաչափում արձանագրվում են նման լարումներ եւ շիկացումներ, ապա օրինաչափորեն պետք է նույն սցենարով զարգացումների ռիսկերը բարձր գնահատվեն նաեւ Արցախի դեպքում: Սիրիական շիկացման միտումներին զուգահեռ իրանական «Տելեգրամի» ալիքներում սկսեցին շրջանառվել լուսանկարներ, որոնցից երեւում է, որ մեծ քանակի զրահատեխնիկա է տեղափոխվում Թուրքիայի Իգդիրում տեղակայված ռազմաբազա: Ըստ իրանական աղբյուրների, այդ տեխնիկան Սիրիայից է դուրս բերվել եւ ուղղված է Հայաստանի դեմ՝ մասնավորապես, Մեղրիում միջանցք բացելու ռազմական գործողությունների համար:
Հավանականությունը մեծ է, որ այդ տեխնիկան, իրոք, Սիրիայից դուրս բերված լինի, ինչին էլ հաջորդել է սիրիական բանակի ակտիվացումը Թուրքիայի կողմից վերահսկվող տարածքներում: Սակայն միանշանակ պնդել, թե այդ ուժերը բերվել են Հայաստանի դեմ՝ չի կարելի: Մեծ հավանականություն ունի նաեւ Իրանի դեմ դրանց օգտագործման տարբերակը՝ ԱՄՆ-Իրան, Իսրայել-Իրան սրված հարաբերությունների անկանխատեսելի զարգացումների պատկերի վրա: Պատահական չէ, որ իրանական լրատվամիջոցներն սկսեցին իրենց կառավարությանը կոչեր ուղղել՝ Հայաստանի հետ սահմանի երկայնքով զորքեր տեղակայելու վերաբերյալ՝ հիմնավորելով, թե Իրանը դեմ է տարածաշրջանում ցանկացած սահմանային փոփոխության:
Այսպիսով, եթե Սիրիայում ռուս-թուրքական հավասարակշռության ձեւաչափը կարող է ճաքեր տալ, հետեւաբար, Հայաստանը «դատապարտված» է մեծ արագությամբ արդիականացնելու իր անվտանգության համակարգը՝ այն նորագույն սպառազինությամբ հագեցնելով եւ Ռուսաստանի հետ միասին ուժեղացնելով համատեղ զինված ուժերի համալիրը: Այն դեպքում, երբ Ադրբեջանի բանակը փաստացի սերտաճում է թուրքականի հետ, դրան հակազդելու ճանապարհին այլընտրանք չկա:

Արմեն ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ

26-03-2021





20-04-2021
Մինսկի խումբը՝ արցախյան խնդրի լուծման միակ հարթակ
Ադրբեջանը բոյկոտում է Արցախի կարգավիճակի շուրջ բանակցությունները

ԵԱՀԿ ...


20-04-2021
Կապույտ ու կանաչ տարածքները
Պատերազմի «անտեսանելի» զոհեր

Մինչ Արցախյան երրորդ պատերազմը, մինչ ...


20-04-2021
Իսլամական ինտերնացիոնալիզմի հերթական դրսեւորումները
Պե՞տք է զարմանալ, որ Բարդուղիմեոսի հետ Փաշազադեի հանդիպումը կայացել ...


20-04-2021
Կանխել Արցախում իրականացվող մշակութային եղեռնը
Բողոքի ակցիա Ստեփանակերտում

2000-ից ավելի պատմամշակութային հուշարձաններ կան ...


20-04-2021
Հայի ձեռքով փրկվածն ու հայի ձեռքով սպանվածը
Աստված ողորմած է, բայց եւ արդարամիտ…

«Թուրքիան պատանդ ...


20-04-2021
Ցավով ու հպարտությամբ
Ապրիլի 18-ին Եռաբլուր-ամենասրբավայրում հուղարկավորվեց քաշաթաղցի պահեստազորային Արմեն Վոլոդյայի Մանուչարյանի ...


20-04-2021
Կորցրած հայրենիքի հիշատակները
Լեմս Ներսիսյանի իսկական ռեքվիեմ հիշեցնող գեղանկարչական ցուցահանդեսում

Երեւանի ...



20-04-2021
Այց «Ինժեներական քաղաք»
Առաջիկա տասը տարում պետք է վերականգնել Հայաստանի ...

20-04-2021
Իրար կողքի եղեք, աչալուրջ եղեք, օգնեք իրար
ՀՀ նախագահն այցելել է Սյունիքի Խնածախ համայնքի ...

20-04-2021
Հանդիպել են պատերազմի մասնակիցների հարազատների հետ
ՀՀ ԶՈՒ գլխավոր շտաբի սպաները, ԶՈՒ ռազմաբժշկական ...

20-04-2021
Տասից ավելի պատվիրակություններ
Կմասնակցեն Հայոց ցեղասպանության տարելիցի ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը -1... +1
ցերեկը +1... +4

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO