Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

21.04.2021
ՏՆՏԵՍՈՒԹՅՈՒՆ


Բնապահպանական հարկերը կուղղվեն մարդու առողջության բարելավմանը

Միջավայրն աղտոտողները եւ մարդկանց առողջությունը վնասողները կվճարեն բացասական հետեւանքները վերացնելու համար

Ժամանակակից գլոբալ հիմնահարցերից է մարդու իմունային անբավարար համակարգը: Կորոնավիրուսի համավարակն ավելի պատկերավոր վեր հանեց այս հիմնարար խնդիրը՝ խոցելով հիմնականում իմունային ցածր մակարդակով օրգանիզմներ ունեցող մարդկանց: Իսկ վերջինիս պատճառն առաջին հերթին ոչ առողջ սնունդն ու աղտոտված շրջակա միջավայրն են: Տեխնոլոգիական արդյունաբերության զարգացման դարաշրջանում մարդկության առաջընթացն անխուսափելիորեն ուղեկցվում է շրջակա միջավայրի աղտոտմամբ:
Այս գործընթացի դեմ իրականացվող հակաքայլերի շրջանակներում պետությունները սահմանել են օրենսդրական մեխանիզմներ, որոնք ուղղված են ոչ միայն շրջակա միջավայրի աղտոտման կանխարգելմանը, այլեւ դրանց հետեւանքների վերացմանը, մասնավորապես՝ հասարակության առողջական խնդիրների լուծմանը: Հայաստանում այս գործընթացը կարգավորվում է «Ընկերությունների կողմից վճարվող բնապահպանական հարկի նպատակային օգտագործման մասին» օրենքով:
Այսօրվա քննարկման թեման շրջակա միջավայրի աղտոտման համար վճարվող բնապահպանական հարկի օգտագործման հասցեականության եւ նպատակային օգտագործման խնդիրները չեն: Հայաստանում ներկայում դեռ լուծված չէ շրջակա միջավայրն աղտոտող բոլոր հնարավոր սուբյեկտներին բնապահպանական հարկման դաշտ բերելու խնդիրը: Միանշանակ է, որ հանքարդյունաբերությունից եւ քիմիական արտադրությունից բացի, կան բազմաթիվ արդյունաբերական ձեռնարկություններ, որոնք թեկուզ փոքր մասշտաբներով, սակայն, այնուամենայնիվ, աղտոտում են շրջակա միջավայրը, եւ քանի որ դրանց թիվն անհամեմատ ավելի մեծ է, քան խոշոր ընկերություններինը, նրանց գումարային ազդեցությունն ամենեւին չի զիջում այն բացասական հետեւանքներին, որոնք շրջակա միջավայրի վրա թողնում են խոշոր ընկերությունները:
Մյուս կողմից էլ պետք է հաշվի առնել, որ այդ ձեռնարկությունները տեղակայված են հիմնականում բնակավայրերում կամ նրանց շատ մոտ, ինչն ավելի է բարձրացնում դրանց վնասակար ազդեցությունը մարդու առողջության վրա: Օրենքով սահմանված է, որ բնապահպանական հարկից մասհանումներ կատարվում են եւ առանձին տողով արտացոլվում այն համայնքի բյուջեում, որի տարածքում նշված ընկերությունների գործունեությունը թողնում է վնասակար ազդեցություն: Բանն այն է, որ «Ընկերությունների կողմից վճարվող բնապահպանական հարկի նպատակային օգտագործման մասին» նախկին օրենքում հստակ ամրագրված էր այն ընկերությունների ցանկը, որոնց պարտավորեցված է վճարել բնապահպանական հարկերը: Դրանք 14-ն են, եւ ստացվում էր այնպես, որ այդ ցանկում յուրաքանչյուր նոր ընկերության ավելացման, ընկերության անվանափոխության կամ կազմակերպաիրավական ձեւի փոփոխության դեպքում առաջանում էր օրենսդրական նախաձեռնության մշակման անհրաժեշտություն: Այս հարցը լուծելու համար օրենքում 2020 թ. կատարված համապատասխան փոփոխությամբ սահմանվեց, որ նման ընկերությունների ցանկը պետք է սահմանի լիազոր մարմինը՝ շրջակա միջավայրի նախարարությունը, համապատասխան չափորոշիչների միջոցով:
Ըստ այդմ՝ նախարարությունը մշակել եւ հանրային քննարկման է ներկայացրել «Ընկերությունների կողմից վճարվող բնապահպանական հարկի նպատակային օգտագործման մասին» օրենքով սահմանված այլ ընկերությունների ընտրության չափորոշիչները սահմանելու մասին» կառավարության որոշման նախագիծը: Նախաձեռնության նպատակը համայնքների եւ բնակավայրերի վարչական տարածքներում տնտեսական գործունեության հետեւանքով շրջակա միջավայրի վրա վնասակար ազդեցություն թողնող ընկերությունների ցանկի սահմանման համար իրավական հիմքի ապահովումն է, ինչի արդյունքում կմեծանա բնապահպանական ծրագրերի իրականացման նպատակով մասհանումների հասցեականության աստիճանը։ Նախագծի հիմնավորման մեջ ասվում է, որ ընկերությունների ընտրությունը մշակելիս հաշվի են առնվել շրջակա միջավայրի վրա էական դրական ազդեցություն ակնկալող բնապահպանական ծրագրերի արդյունավետության ապահովման համար անհրաժեշտ ֆինանսական միջոցների ծավալները։ Ըստ լիազոր մարմնի՝ նախորդ տարիներին իրականացված ծրագրերի վերլուծությունը ցույց է տվել, որ փոքր՝ մինչեւ 1 մլն դրամ ֆինանսական ռեսուրսներով իրատեսական չեն արդյունավետ ծրագրերի մշակումն ու իրականացումը։
Նախագծով առաջարկվող չափորոշիչներով կազմված այլ ընկերությունների ցանկում նախատեսվում է ներառել այն ընկերությունները, որոնց բնապահպանական հարկի գծով հաշվարկված գումարներից առնվազն մեկի մասով տվյալ տարվան նախորդող երկու տարում հաշվարկված հարկի հանրագումարը պակաս չէ 1 մլն դրամից։
Որոշման նախագծի ընդունման արդյունքում համայնքների եւ բնակավայրերի վարչական տարածքներում տնտեսական գործունեության հետեւանքով շրջակա միջավայրի վրա վնասակար ազդեցություն թողնող ընկերությունների ցանկը կդառնա առավել լիարժեք, կմեծանա ընկերությունների կողմից վճարվող բնապահպանական հարկի ծախսման նպատակայնությունը: Փոփոխության արդյունքում կավելանա բնապահպանական հարկից մասհանումներ ստացող համայնքների եւ բնակավայրերի թիվը։ ՇՄ նախարարության հիմնավորմամբ՝ նպատակային օգտագործվող ֆինանսական հոսքերի աճի արդյունքում աստիճանաբար կմեծանա տեղական նշանակության բնապահպանական ծրագրերի արդյունավետությունը` նպաստելով տարածքների համաչափ զարգացմանը, կավելանան տեղական ինքնակառավարման մարմինների հզորությունները, կբարձրանան տեղական ինքնակառավարման մարմինների դերն ու վարկանիշը վերոգրյալ ծրագրերի իրագործման գործընթացում, ինչի արդյունքում հնարավորինս կնվազեցվի շրջակա միջավայրի եւ բնակչության կյանքի ու առողջության վրա վնասակար ազդեցության մակարդակը։

Արմեն ՎԱՐԴԱՆՅԱՆ

07-04-2021





20-04-2021
Մինսկի խումբը՝ արցախյան խնդրի լուծման միակ հարթակ
Ադրբեջանը բոյկոտում է Արցախի կարգավիճակի շուրջ բանակցությունները

ԵԱՀԿ ...


20-04-2021
Կապույտ ու կանաչ տարածքները
Պատերազմի «անտեսանելի» զոհեր

Մինչ Արցախյան երրորդ պատերազմը, մինչ ...


20-04-2021
Իսլամական ինտերնացիոնալիզմի հերթական դրսեւորումները
Պե՞տք է զարմանալ, որ Բարդուղիմեոսի հետ Փաշազադեի հանդիպումը կայացել ...


20-04-2021
Կանխել Արցախում իրականացվող մշակութային եղեռնը
Բողոքի ակցիա Ստեփանակերտում

2000-ից ավելի պատմամշակութային հուշարձաններ կան ...


20-04-2021
Հայի ձեռքով փրկվածն ու հայի ձեռքով սպանվածը
Աստված ողորմած է, բայց եւ արդարամիտ…

«Թուրքիան պատանդ ...


20-04-2021
Ցավով ու հպարտությամբ
Ապրիլի 18-ին Եռաբլուր-ամենասրբավայրում հուղարկավորվեց քաշաթաղցի պահեստազորային Արմեն Վոլոդյայի Մանուչարյանի ...


20-04-2021
Կորցրած հայրենիքի հիշատակները
Լեմս Ներսիսյանի իսկական ռեքվիեմ հիշեցնող գեղանկարչական ցուցահանդեսում

Երեւանի ...



20-04-2021
Այց «Ինժեներական քաղաք»
Առաջիկա տասը տարում պետք է վերականգնել Հայաստանի ...

20-04-2021
Իրար կողքի եղեք, աչալուրջ եղեք, օգնեք իրար
ՀՀ նախագահն այցելել է Սյունիքի Խնածախ համայնքի ...

20-04-2021
Հանդիպել են պատերազմի մասնակիցների հարազատների հետ
ՀՀ ԶՈՒ գլխավոր շտաբի սպաները, ԶՈՒ ռազմաբժշկական ...

20-04-2021
Տասից ավելի պատվիրակություններ
Կմասնակցեն Հայոց ցեղասպանության տարելիցի ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը -1... +1
ցերեկը +1... +4

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO