Հանրապետություն
Հասարակություն
Ներքին կյանք
Արտաքին քաղաքականություն
Տնտեսություն
Սոցիում
Մշակույթ
Գիտություն
Կրթություն
Առողջապահություն
 
Պաշտոնական
Նախագահ
Ազգային ժողով
Կառավարություն
ԱԳՆ
ՊՆ
Մայր Աթոռ
Այլք...
 
Երևան
Մարզեր
ԼՂՀ
Աշխարհ
Զանազան

29.02.2020
ՍՈՑԻՈՒՄ


Պոլիէթիլենային պարկերի ու տոպրակների վաճառքը օրենքի ուժով կարգելվի

Որ 15 րոպե գործածելուց հետո 400 տարի չկեղտոտենք բնությունը

Արմենուհի ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
a.melqonyan@hhpress.am


Կառավարության երեկվա նիստում հավանության արժանացավ «Առեւտրի եւ ծառայությունների մասին» օրենքում լրացումներ կատարելու մասին նախագիծը։ Եթե ԱԺ—ն հաստատի շրջակա միջավայրի նախարարության օրենսդրական նախաձեռնությունը, ապա 2022թ. հունվարի 1—ից պոլիէթիլենային տոպրակների գործածումը կարգելվի։
Իսկ եթե ավելի ճշգրիտ, ապա, պաշտոնական ձեւակերպմամբ, առեւտրի օբյեկտներում եւ առեւտրի իրականացման վայրերում մանրածախ առեւտուր անող վաճառողի կողմից ԵԱՏՄ արտաքին տնտեսական գործունեության ապրանքների անվանացանկի 3923 ապրանքային դիրքում գտնվող՝ թաղանթի մինչեւ 50 միկրոն հաստությամբ պոլիէթիլենային պարկերի եւ տոպրակների (բացառությամբ կշռափաթեթավորման համար օգտագործվող պարկերի եւ երկրորդային հումքից արտադրված պարկերի ու տոպրակների) վաճառքը կարգելվի։
Պոլիէթիլենային պարկերի ու տոպրակների վաճառքը օրենքի ուժով արգելելու անհրաժեշտությունը մանրամասնեց շրջակա միջավայրի նախարար Էրիկ Գրիգորյանը։
Ըստ այդմ, մեր երկրում առեւտրի եւ սպասարկման ոլորտներում պոլիէթիլենային պարկերի ու տոպրակների լայն կիրառումը բնապահպանական խնդիրների է հանգեցրել։ Շրջակա միջավայր արտանետված պոլիէթիլենային փաթեթները երկար ժամանակ պահպանվում են եւ կենսաբանական քայքայման չեն ենթարկվում, ինչի հետեւանքով դրանք առաջացնում են կայուն աղտոտվածություն։ Թաղանթի մինչեւ 50 միկրոն հաստությամբ պոլիէթիլենային տոպրակների օգտագործման միջին ժամանակահատվածը 10—15 րոպե է, իսկ բնության մեջ դրա քայքայման համար անհրաժեշտ է ավելի քան 400 տարի։ Միջազգային գիտահետազոտական կառույցները տվյալներ են հրապարակել, որոնք փաստում են միկրոպլաստիկի առկայությունը ոչ միայն ջրային եւ հողային ռեսուրսներում, այլեւ կենդանի օրգանիզմներում ու նաեւ սննդամթերքի մեջ։ Միկրոպլաստիկ է հայտնաբերվել նույնիսկ անձրեւի կաթիլների մեջ։ Գործածված պլաստիկ արտադրանքով՝ այդ թվում նաեւ պոլիէթիլենային փաթեթներով ու դրանց մնացորդներով աղտոտված են Հայաստանի ջրային տարածքները, հանգստավայրերին ու զբոսաշրջության վայրերին կից տարածքները։
Ի դեպ, «ՀՀ»—ն մեկ անգամ չէ, որ ասել է, թե հանրության շրջանում բնապահպանական մշակույթ ձեւավորելը կարող է երկար տեւել ու թանկ արժենալ մեր շրջակա միջավայրին։ Ուստի խնդրին արագ լուծում տալու համար հարկ է անցնել օրենքի ուժով տնտեսական լծակներ կիրառելուն։ Ինչը եւ այսօր լինում է, թեկուզ մասամբ։
Ըստ նախարարի՝ խնդրի վերաբերյալ միջազգային փորձի ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ շուրջ 120 երկիր արդեն իսկ ընդունել է իրավական կարգավորիչ միջոցներ՝ պլաստիկ թափոնների կառավարման, մասնավորապես դրանց նվազեցմանը նպաստող տնտեսական գործիքների (բնապահպանական հարկեր, վճարներ, նվազագույն գնի սահմանում եւն) կիրառմամբ։ «ՀՀ»—ն, կրկին հիշեցնենք, հուշել էր նաեւ բնապահպանական հարկի կիրառմամբ կարգավորման ձեւը։
Այս օրենսդրական նախաձեռնության հիմնավորման համաձայն, սակայն, բնապահպանական հարկի կիրառմամբ խնդրի կարգավորումը Հայաստանում նպատակահարմար չէ, քանզի ՀՀ օրենսդրությամբ հարկի դրույքաչափ կարող է կիրառվել միայն կոնկրետ ԵԱՏՄ ԱՏԳ ԱԱ ծածկագրի նշումով, սակայն գործող ծածկագրերով հնարավոր չէ առանձնացնել ապրանքատեսակները ըստ թաղանթի հաստության եւ ըստ վերջնական սպառման ոլորտի։ «Այս նախագիծը, նպատակ ունենալով կրճատել շրջակա միջավայրի եւ մարդու կյանքի ու առողջության համար վնասակար ապրանքների կիրառման ծավալները, ուղղված չէ տնտեսավարողների համար հարկային բեռի ավելացմանը»,—սա է պարզաբանումը։ Հետեւաբար, նպատակահարմար է «մանրածախ առեւտուր իրականացնող իրավաբանական անձանց եւ անհատ ձեռնարկատերերի, ինչպես նաեւ անհատ ձեռնարկատեր չհանդիսացող ֆիզիկական անձանց կողմից տվյալ ապրանքների տրամադրման արգելք»։
Պոլիէթիլենային պարկերի ու տոպրակների կիրառման սահմանափակումների մասով արդյունավետ վերահսկողությունն ապահովելու համար անհրաժեշտ պայման է նաեւ «կշռափաթեթավորում» հասկացության հստակեցումը, որը հնարավորություն կտա նվազագույնի հասցնել համապատասխան մարմինների կողմից վերահսկողության իրականացման ընթացքում ի հայտ եկող անորոշությունները եւ դրանցից բխող հավանական կոռուպցիոն ռիսկերը։ Իսկ երկրորդային հումքի ցանկը սահմանված է դեռ կառավարության 2017թ. փետրվարի որոշմամբ։
Փորձենք խնդրին նայել ֆինանսական գնահատականի տեսանկյունից։
Դարձյալ ըստ շրջակա միջավայրի նախարարության՝ Հայաստանում փաթեթավորման համար պլաստմասայե արտադրատեսակների արտադրությամբ զբաղվող գործող իրավաբանական եւ ֆիզիկական անձիք 44—ն են։ Նրանցից միայն 29—ի արտադրական կարողություններն են ամբողջությամբ ուղղված թիրախային խմբի ապրանքների արտադրությանը։
Ըստ ուսումնասիրությունների եւ վերլուծությունների արդյունքների՝ մեր երկրում տարեկան արտադրվում է մոտ 12 հազ. տոննա պոլիէթիլենային փաթեթ։ Հանրապետությունում առկա մոտ 1 մլն տնային տնտեսությունների կողմից օրական սպառվում է առնվազն 1—2 պոլիէթիլենային տոպրակ՝ տարեկան մոտ 3600—4000 տոննա պոլիէթիլենային տոպրակի արտադրություն, որը հանրապետությունում տարեկան կտրվածքով արտադրված պոլիէթիլենային պարկերի եւ տոպրակների մոտ 30 տոկոսն է։ Նշված թիրախային քանակությունը հնարավոր է փոխարինել այլընտրանքային արտադրանքով։
Ելնելով վերոգրյալից՝ գումարային առումով ոլորտի տնտեսավորղների մոտ կառաջանա արտադրության ծավալների մոտ 30 տոկոս կրճատում։
Բայց հաշվի առնելով այն փաստը, որ արգելքի կիրառման սկիզբը նախատեսված է 2 տարի հետո, թիրախային ոլորտի արտադրողներին հնարավորություն է տրվում՝ հումքի եւ արտադրանքի պաշարների սպառման, վերապրոֆիլավորելու, հումքի փոփոխության (կենսաքայքայվող հումքով փոխարինելով) հնարավորինս արդյունավետ կազմակերպում։
Նախարարը տեղեկացրեց, որ իրենք զուգահեռաբար այլ քայլեր էլ են ձեռնարկում պլաստիկ թափոնների կառավարման ոլորտի զարգացման ուղղությամբ, այդ թվում նաեւ՝ այլնտրանքային հումքի օգտագործման խթանման նպատակով։
Եվ սա էլ է արդարացված։ Բացատրությունը շատ հստակ է. պլաստիկ արտադրանքով շրջակա միջավայրի աղտոտման նվազեցման կամ վերացման միջոցառումների համար անհրաժեշտ ֆինանսական ծախսերը մի քանի հարյուր անգամ գերազանցում են խնդրի կանխարգելման հետ կապված ծախսերը։
Եվ ամենակարեւորը՝ շրջակա միջավայրի անվտանգությունն ու մարդու առողջությունը անհամեմատելի են այդ արտադրատեսակների արգելման հետ կապված կանխատեսվող ծախսերի հետ։

24-01-2020





28-02-2020
Ապացուցիր, թե կարող ես
«Ապօրինի ծագում ունեցող գույքի բռնագանձման մասին» օրենքի նախագիծը ...


28-02-2020
Հայատյացություն, որ դրսեւորվեց սումգայիթյան «սցենարով»
Հիշում է սպանդից փրկված ծերունազարդ հայը

Դավիթ ՄԻՔԱՅԵԼՅԱՆ
d.miqayelyan@hhpress.am


32 ...


28-02-2020
Հնարավոր ամեն ինչ արվում է, որպեսզի վարակի ներթափանցումը Հայաստան կանխվի
Եթե որեւէ այլ ռեժիմի անցնելու անհրաժեշտություն լինի, կառավարությունը ...


28-02-2020
Եթե ժողովուրդն է որոշում, ապա ոչինչ անօրինական չէ
«ՀՀ»-ի հյուրն է արձակագիր Արա Նազարեթյանը

-Պարոն Նազարեթյան, ...


28-02-2020
Հայաստանը նախ պետք է դիտարկի իրեն նպատակահարմար լինելու հարցը
Ինքնուրույնությունն ու ինքնիշխանությունն են պետության եւ ժողովրդի հանդեպ ...


28-02-2020
Մաքսատուրքի բարձրացումը հետաձգվեց 647 անուն ապրանքի համար
Փոփոխությունն ավտոմեքենաներին չի վերաբերում

Արմենուհի ՄԵԼՔՈՆՅԱՆ
a.melqonyan@hhpress.am


Գործադիրը երեկվա նիստում ...


28-02-2020
Տեսչական մարմնի խնդիրը ոչ այնքան պատժելն է
Որքան դաշտը կարգավորելը եւ առկա խնդիրներին լուծումներ տալը




28-02-2020
Գյուղի 120 հեկտար վարելահողից 100-ը չի մշակվում
Այստեղ հիմնականում զարգացած է ...

28-02-2020
Խրիմյան Հայրիկի սոցիալ-փիլիսոփայական դիտարկումները
1. Համակեցության հրամայականը


28-02-2020
Թերլցում եւ իրացվող վառելիքի որակական անհամապատասխանություն
ՏՄՊՊՀ-ի դիտարկումները բազմաթիվ խնդիրներ ...

28-02-2020
5 երկիր ներկայացնող հայ ըմբիշներ՝ համաշխարհային սանդղակում
Հայաստանը եւ այլ երկրներ ներկայացնող 12 ...
USD
EURO
RUR
GEL
Եղանակը Երևանում
գիշերը -1... -3
ցերեկը 0... +2

Մեր մասին
Կապ
   Արխիվ

© 2006 Copyright Hayastany Hanrapetutyun daily © 2006 Design and development by WEBMAKER STUDIO